| |
Id-Diversità Lingwistika - Maltese - Malti
(Mt)
L-UE twaqqfet fuq il-prinċipju tad-diversità
tal-kulturi, id-drawwiet u t-twemmin. Dan jinkludi l-lingwi.
F'kontinent fejn jiġu mitkellma tant lingwi,
dan huwa naturali. Il-lingwi uffiċjali tal-pajjiżi ta' l-UE
waħedhom jirrappreżentaw tliet familji lingwistiċi: dik
Indo-Ewropea,
Finno-Ugrika
u Semitika.
Mqabbel ma' kontinenti oħra, dan huwa numru pjuttost baxx.
Id-diversità lingwistika ħarġet ferm aktar fid-deher minn qatt
qabel peress li n-nies għandhom ħafna aktar kuntatti ma' persuni
barranin minn qabel. Kull ma jmur qegħdin dejjem jiffaċċjaw
aktar sitwazzjonijiet fejn ikollhom jitkellmu lingwi oħra
minbarra tagħhom, sew jekk ikunu qed jipparteċipaw f'xi skambju
ta' l-istudenti, jew jekk jemigraw, inkella jagħmlu negozju
fis-suq dejjem aktar integrat Ewropew, jew ikunu involuti
fit-turiżmu u anke fil-globalizzazzjoni ġenerali.
L-Artikolu 22 tal-karta ta' l-UE tad-drittijiet fundamentali, li
ġiet adottata fl-2000, jirrikjedi li l-UE tirrispetta
d-diversità lingwistika, filwaqt li l-Artikolu 21 jipprojbixxi
d-diskriminazzjoni abbażi tal-lingwa. Flimkien mar-rispett
lill-individwi, il-moħħ miftuħ lejn kulturi oħra u t-tolleranza
ta' għajr dak li jkun, ir-rispett lejn id-diversità lingwistika
huwa valur li jinsab fil-qofol ta' l-UE.
Dan
il-prinċipju ma jgħoddx biss għat-23 lingwa uffiċjali ta' l-UE,
iżda wkoll għall-ħafna lingwi reġjonali u minoritarji mitkellma
minn frazzjonijiet tal-popolazzjoni tagħha.
Huwa dan li jagħmel l-UE dak li hi - mhux 'borma' li fiha
d-differenzi jonqsu u jdubu, imma post fejn id-diversità tista'
tiġi ċċelebrata u titqies bħala vantaġġ.
L-Unjoni Ewropea tħaddan 27 Stat Membru u għandha
23 lingwa uffiċjali |
|
L-Unjoni Ewropea tħaddan 27 Stat Membru u għandha 23 lingwa uffiċjali:
Click on the
language
to reach the page in this particular European language |
|
| |
X'inhi t-traduzzjoni ?
Spiss hawn min jitfixkel it-traduzzjoni ma' l-interpretazzjoni.
Traduttur jaħdem fuq it-testi miktuba (p.eż. rumanzi, manwali,
ittri, sottotitoli, websajts), filwaqt li interpretu jaqleb
id-diskors bil-fomm ta' xi ħadd ieħor f'lingwa oħra.
Bosta traduzzjonijiet huma "prammatiċi" (manwali, rapporti
uffiċjali, rapporti finanzjarji, eċċ.), mentri xi oħrajn nistgħu
nlaqqmuhom "letterarji" (poeżiji, rumanzi, esejs, eċċ.).
Skond x'tip ta' test ikun, it-traduzzjoni taf tirrikjedi xi
għamla ta' għarfien tekniku, ngħidu aħna fl-elettronika,
il-finanzi, il-mediċina, il-kimika jew il-botanija, jew inkella
għarfien ta' fatturi kulturali jew stilistiċi (il-ħilia li
tqabbel ir-rima jew il-logħob bil-kliem).
Illum il-ġurnata, ħafna aktar nies jitgħallmu l-lingwi barranin
minn qatt qabel. Madankollu, il-ħtieġa li ssir it-traduzzjoni ma
għebetx. Għall-kuntrarju, ċerti fenomeni bħall-globalizzazzjoni
u l-iżvilupp mgħaġġel fit-teknoloġija wasslu għal żieda
fl-ammont ta' traduzzjoni meħtieġa, peress li hemm bżonn ta'
aktar manwali konnessi ma' prodotti ġodda u anke billi żdied
in-numru ta' stazzjonijiet tat-TV.
Meta ngħaddu mbagħad għat-traduzzjoni mekkanika, din kapaċi
tagħtik idea bażika ta' xi jrid jgħid test miktub b'lingwa li ma
tifhimx, imma r-riskju li tifhem xi ħaġa ħażin huwa wieħed qawwi.
Traduzzjoni tajba trid tagħti kas tal-kuntest, l-istruttura u
r-regoli grammatikali, l-istil, u l-potenzjal ta' doppju sens
minħabba s-sinonimi u l-logħob bil-kliem. Huwa proprju għalhekk
li t-teknoloġija konnessa mal-lingwi jeħtieġilha tiġi meqjusa
bħala għodda f'idejn it-traduttur uman, u mhux strument intiż
biex jeħodlu postu. |
|
